เวลาที่นึกถึงทหารคนส่วนใหญ่ก็จะนึกถึงผู้ที่มีความแข็งแกร่ง มีความกล้า เพื่อปกป้องชาติบ้านเมืองให้พ้นจากภัยอันตรายต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใดก็ตาม อาจบอกได้ว่านี่คือกลุ่มบุคคลที่ทำให้ประเทศชาติทุกประเทศมีความเป็นปึกแผ่น แน่นแฟ้นสมบูรณ์ ป้องกันการรุกรานจากศัตรูด้วยวิธีการต่างๆ อย่างถึงที่สุด เป็นผู้ที่มีความเสียสละในการต่อสู้เพื่อรักษาความเป็นประเทศชาติของตนเองไว้จนไม่คิดชีวิต สิ่งเหล่านี้คือสิ่งที่ทหารกล้าทั้งหลายร่วมปฏิบัติกันมาอย่างยาวนานจนบางคนเริ่มได้ยินคำคุ้นหูเกี่ยวกับหลักนิยมทางทหารมากขึ้นเรื่อยๆ หากลองฟังผ่านๆ ก็อาจดูเหมือนกับคำพูดธรรมดาทั่วไปแต่ในความเป็นจริงยังมีอะไรที่ซ่อนอยู่ภายใต้คำๆ นี้อีกมากมาย

ความหมายและคำจำกัดความของคำว่าหลักนิยมทางทหาร

หลักนิยมทางทหาร (Military doctrine) หมายถึง การจัดการกับกองกำลังของทหารสำหรับการมีส่วนร่วมในการรวมทัพ ปฏิบัติการทางทหาร การทำยุทธการและยุทธนาการต่างๆ สิ่งทั้งหมดเหล่านี้ต้องมีความเกี่ยวข้องกับทฤษฎี การทดลอง การปฏิบัติ ประวัติศาสตร์ ความคิดริเริ่มและสร้างสรรค์ด้วย จริงๆ แล้วหลักนิยมทางทหารเป็นแนวทางสำหรับเอาไว้ดำเนินการ เป็นเหมือนกับการวางโครงร่างต่างๆ ให้กับทหารทั้งหมดถือว่าเป็นประโยชน์ในการจัดการมาตรฐานของการปฏิบัติการ เป็นการสร้างรูปแบบที่ดีเพื่อให้บรรลุถึงเป้าหมายทางการทหาร เกิดความคล่องตัวและง่ายต่อการปฏิบัติ รวมถึงยังเป็นการวางพื้นฐานด้านการกำหนดรูปแบบการดำเนินการของการปฏิบัติงานทางทหารสำหรับนักวางแผนทางการทหารอีกด้วย

ส่วนการจำกัดความของหลักนิยมทางทหารต้องแบ่งแยกคำให้มีความชัดเจนคือ หลักนิยม จะมาจากคำว่า doctrina เป็นภาษาลาตินแปลว่า คำแนะนำ คำสั่งสอน เป็นการสืบทอดมาจากรากฐานความเชื่อตามคำสั่งสอนที่ถูกสั่งสอนกันมานมนาน ดังนั้นหากสรุปง่ายๆ ก็คือ หลักนิยม เป็นความเชื่อที่ทำให้มั่นใจว่าเป็นแนวทางที่ดีที่สุดในการทำสิ่งต่างๆ เมื่อเป็นเช่นนี้คำจำกัดความของคำว่าหลักนิยมทางทหารจึงมีอยู่ด้วยกันค่อนข้างหลากหลาย ดังนี้

  • คำจำกัดความของหลักนิยมทางทหาร ของนาโตที่ใช้กันแพร่หลายคือ หลักการพื้นฐานสำหรับการกำหนดแนวทางการปฏิบัติงานทางทหารเพื่อให้บรรลุกับวัตถุประสงค์ที่วางเอาไว้ แม้ว่าหลักดังกล่าวจะเป็นขั้นพื้นฐาน แต่ก็มีความจำเป็นต้องอาศัยหลักวิจารณญาณในการปฏิบัติด้วย
  • ส่วนทางด้านของ Dictionary of Basic Military ของโซเวียต ได้มีการระบุเอาไว้ว่า เป็นรูปแบบที่ได้รับการเห็นชอบจากรัฐซึ่งตั้งอยู่บนหลักเกณฑ์ของธรรมชาติในการทำสงครามสมัยใหม่ และการใช้กองกำลังติดอาวุธในการทำสงครามสมัยใหม่แบบนี้ด้วย สามารถแบ่งออกได้เป็น สังคม-การเมือง และ ด้านการทหาร-เทคนิค